Wróć
min
4
.
06
.
2024

Analogi GLP-1 - czy można nazwać je zastrzykami na odchudzanie?

dr Zuzanna Przekop
dietetyk
Kategorie
Zdrowie
Spis treści

W ostatnich latach dużo uwagi poświęca się analogom GLP-1, głównie za sprawą ich skuteczności w leczeniu cukrzycy typu 2 oraz otyłości. Zyskały one popularność zarówno w kręgach medycznych, jak i wśród pacjentów. Niektóre z tych leków, jak semaglutyd czy liraglutyd, zaczęły być nazywane „zastrzykami na odchudzanie”. Czy to określenie jest uzasadnione? W artykule przyjrzymy się mechanizmom działania tych leków, ich wpływowi na zdrowie oraz potencjalnym skutkom ubocznym, aby odpowiedzieć na to pytanie.

Glukagon, cukrzyca i semaglutyd

Glukagon to hormon produkowany przez trzustkę, który odgrywa kluczową rolę w regulacji poziomu glukozy we krwi. Kiedy poziom cukru we krwi spada, glukagon stymuluje uwalnianie glukozy z wątroby, co pomaga utrzymać odpowiedni poziom cukru. Działa on jako przeciwieństwo insuliny, która obniża poziom glukozy we krwi. W przypadku cukrzycy typu 2 organizm nie jest w stanie efektywnie wykorzystać insuliny, co prowadzi do chronicznie wysokiego poziomu cukru we krwi. 

Peptyd glukagonopodobny-1 (GLP-1) to hormon inkretynowy, który jest wydzielany przez jelita w odpowiedzi na spożycie posiłku. Po zjedzeniu posiłku, GLP-1 sygnalizuje trzustce, aby zwiększyła wydzielanie insuliny, hormonu odpowiedzialnego za obniżenie poziomu glukozy we krwi. Jednocześnie GLP-1 hamuje wydzielanie glukagonu, co pomaga w utrzymaniu prawidłowego stężenia cukru we krwi. Dzięki tym mechanizmom, GLP-1 odgrywa kluczową rolę w regulacji gospodarki węglowodanowej organizmu. U osób zdrowych proces ten działa efektywnie, zapobiegając hiperglikemii po posiłkach. 

W przypadku osób z cukrzycą typu 2, wydzielanie GLP-1 i odpowiedź organizmu na ten hormon są zaburzone. Skutkuje to niewystarczającą produkcją insuliny oraz nadmiernym wydzielaniem glukagonu, co prowadzi do podwyższenia poziomu glukozy we krwi, charakterystycznego dla hiperglikemii. Zaburzenia te są jednym z głównych problemów w leczeniu cukrzycy typu 2, ponieważ utrudniają kontrolę poziomu cukru we krwi. 

W terapii cukrzycy typu 2 często stosuje się analogi GLP-1, takie jak semaglutyd, które pomagają w normalizacji tych procesów. Semaglutyd, jako analog GLP-1, działa poprzez naśladowanie naturalnego działania GLP-1, zwiększając wydzielanie insuliny i hamując wydzielanie glukagonu, co przyczynia się do lepszej kontroli poziomu glukozy we krwi. Dzięki temu, leczenie semaglutydem może znacząco poprawić kontrolę glikemii u osób z cukrzycą typu 2, zmniejszając ryzyko powikłań związanych z wysokim poziomem cukru we krwi.

{{cta}}

Leki obniżające poziom glukozy – jak działają?

Analogi GLP-1 to leki, które działają podobnie do naturalnego GLP-1, wiążąc się z jego receptorami na komórkach beta trzustki. Zwiększają one wydzielanie insuliny w odpowiedzi na podwyższony poziom glukozy oraz hamują wydzielanie glukagonu. To działanie prowadzi do obniżenia poziomu cukru we krwi, co jest kluczowe dla osób z cukrzycą typu 2.

Do leków z grupy agonistów GLP-1 należą:

  • semaglutyd (Ozempic, Rybelsus, Wegovy),
  • liraglutyd (Victoza, Saxenda),
  • dulaglutyd (Trulicity),
  • eksenatyd (Byetta, Bydureon),
  • liksysenatyd (Lyxumia),
  • tirzepatyd - w formie podwójnego analogu GLP-1 i GIP (Mounjaro, Zepbound).

Obecnie do najczęściej stosowanych leków do leczenia cukrzycy typu 2 są: Ozempic, Victoza, Rybelsus, Trulicity oraz do leczenia otyłości: Saxenda, Mounjaro i Wegovy. Te leki, przyjmowane zazwyczaj w formie zastrzyków, wykazują także dodatkowe korzyści, takie jak opóźnianie opróżniania żołądka, co zwiększa uczucie sytości i pomaga w kontroli masy ciała.

Leki GLP-1 na otyłość i ryzyko raka

Leki z grupy GLP-1 są coraz częściej stosowane nie tylko w leczeniu cukrzycy, ale także w terapii otyłości. Skuteczność tych leków w redukcji masy ciała jest wynikiem ich działania na uczucie sytości oraz spowolnienia opróżniania żołądka. Dzięki temu pacjenci przyjmujący leki GLP-1 odczuwają mniejszy głód i jedzą mniej, co sprzyja utracie wagi. Badania kliniczne potwierdzają, że leki te mogą prowadzić do znacznej redukcji masy ciała, co jest szczególnie ważne w kontekście otyłości, która jest globalnym problemem zdrowotnym. Jednakże, jak każde leki, analogi GLP-1 mają swoje potencjalne skutki uboczne.

Jednym z głównych obaw związanych z długotrwałym stosowaniem leków GLP-1 jest ryzyko rozwoju nowotworów, zwłaszcza raka tarczycy. W badaniach na zwierzętach wykazano, że wysokie dawki niektórych analogów GLP-1 mogą prowadzić do rozwoju nowotworów. Dotyczyło to głównie raka rdzeniastego tarczycy, który jest stosunkowo rzadkim typem nowotworu. Jednakże badania kliniczne na ludziach nie dostarczyły jednoznacznych dowodów na zwiększone ryzyko raka tarczycy przy standardowych dawkach terapeutycznych. Mimo to, osoby przyjmujące leki GLP-1 powinny być regularnie monitorowane pod kątem objawów mogących sugerować problemy z tarczycą.

Leki GLP-1 a ryzyko sercowo-naczyniowe

Jednym z kluczowych aspektów leczenia cukrzycy typu 2 jest kontrola ryzyka sercowo-naczyniowego, ponieważ osoby z tym schorzeniem mają znacznie podwyższone ryzyko wystąpienia chorób serca i udaru mózgu. Badania wykazały, że analogi GLP-1 mają pozytywny wpływ na układ krążenia, co jest istotne w kontekście kompleksowego zarządzania zdrowiem pacjentów z cukrzycą typu 2. Leki takie jak liraglutyd i semaglutyd nie tylko obniżają poziom glukozy we krwi, ale także zmniejszają ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych, takich jak zawał serca i udar. 

W badaniach klinicznych wykazano, że pacjenci przyjmujący te leki mają mniejsze ryzyko wystąpienia zdarzeń sercowo-naczyniowych w porównaniu do osób nieleczonych analogami GLP-1. Mechanizm, przez który analogi GLP-1 wpływają na układ sercowo-naczyniowy, nie jest jeszcze w pełni zrozumiały, ale istnieje kilka hipotez, które tłumaczą ich korzystne działanie. Wiadomo, że leki te obniżają ciśnienie krwi, co jest jednym z głównych czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. 

Ponadto, analogi GLP-1 poprawiają funkcję śródbłonka naczyń, co zwiększa elastyczność naczyń krwionośnych i poprawia przepływ krwi. Mają także korzystny wpływ na profil lipidowy, obniżając poziom "złego" cholesterolu LDL i podwyższając poziom "dobrego" cholesterolu HDL. Te zmiany w profilu lipidowym przyczyniają się do zmniejszenia ryzyka miażdżycy, która jest główną przyczyną zawałów serca i udarów mózgu.

Dodatkowo, leki te mogą zmniejszać stan zapalny w organizmie, który jest związany z wieloma chorobami sercowo-naczyniowymi. Dzięki tym mechanizmom, analogi GLP-1 przyczyniają się do ogólnego zmniejszenia ryzyka sercowo-naczyniowego, co jest szczególnie ważne dla pacjentów z cukrzycą typu 2. W związku z tym, włączenie analogów GLP-1 do terapii cukrzycy typu 2 może przynieść znaczne korzyści zdrowotne, nie tylko w kontekście kontroli poziomu glukozy we krwi, ale także w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych.

Kombinacja tych korzystnych efektów sprawia, że analogi GLP-1 są istotnym elementem nowoczesnego podejścia do leczenia cukrzycy typu 2, z naciskiem na ochronę zdrowia sercowo-naczyniowego pacjentów.

Leki GLP-1 a choroba Alzheimera, ryzyko cukrzycy

Oprócz ich głównego zastosowania w leczeniu cukrzycy typu 2 i otyłości, istnieją dowody na to, że analogi GLP-1 mogą mieć potencjalne zastosowanie w leczeniu innych schorzeń, takich jak choroba Alzheimera. Badania wykazały, że leki te mogą poprawiać funkcje poznawcze oraz chronić komórki nerwowe przed uszkodzeniem, co otwiera nowe perspektywy w leczeniu neurodegeneracyjnych chorób mózgu. Mechanizmy działania GLP-1 obejmują redukcję stanów zapalnych i stresu oksydacyjnego, które są związane z uszkodzeniem komórek nerwowych w chorobie Alzheimera.

Co więcej, analogi GLP-1 mogą także zmniejszać ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2 u osób z nadwagą lub otyłością. Poprzez poprawę wrażliwości na insulinę i kontrolę poziomu glukozy, leki te mogą pomóc w zapobieganiu wystąpienia cukrzycy u osób z grupy ryzyka. Badania pokazują, że osoby z nadwagą, które przyjmują analogi GLP-1, mają mniejsze szanse na rozwinięcie cukrzycy typu 2 w porównaniu do osób, które nie są leczone tymi lekami.

Analogi GLP-1 wykazują także potencjał w leczeniu innych schorzeń metabolicznych, takich jak stłuszczenie wątroby. W badaniach na zwierzętach i wstępnych badaniach klinicznych zaobserwowano, że leki te mogą redukować stopień stłuszczenia wątroby i poprawiać funkcje wątrobowe. To może mieć istotne znaczenie dla osób z niealkoholowym stłuszczeniem wątroby (NAFLD), które jest coraz powszechniejszym problemem zdrowotnym.

Podsumowanie

Analogi GLP-1 to grupa leków, które zyskały dużą popularność ze względu na swoją skuteczność w leczeniu cukrzycy typu 2 oraz otyłości. Choć często nazywane są „zastrzykami na odchudzanie”, ich działanie jest znacznie bardziej złożone i obejmuje szereg korzystnych efektów metabolicznych. Leki te mają potencjał, aby znacząco poprawić jakość życia pacjentów, ale wymagają świadomego i odpowiedzialnego stosowania.

Pamiętajmy, że leczenie analogami GLP-1 powinno być zawsze prowadzone pod nadzorem lekarza, a pacjenci powinni być świadomi możliwych skutków ubocznych oraz konieczności wprowadzenia zmian w stylu życia. Właściwe wykorzystanie tych leków może przynieść znaczące korzyści zdrowotne, ale nie należy ich traktować jako jedynego rozwiązania problemów z nadwagą czy cukrzycą.

Dołącz do przełomowego programu Holi

Indywidualny plan zmiany nawyków
Bezpłatny pakiet badań krwi
Konsultacje lekarskie
Nielimitowany dostęp do dietetyk
Wsparcie psychologa i fizjoterapeuty
Obsługa w pełni online
Kup program
dr Zuzanna Przekop
dietetyk

Dietetyczka, badaczka R&D, ekspertka w projektach Narodowego Programu Zdrowia, organizatorka konferencji “Żywienie bez granic”

Dowiedź się o mnie więcej
Kategorie:
Zdrowie
Udostęonij post:
https://klinikaholi.pl/blogpost/analogi-glp-1---czy-mozna-nazwac-je-zastrzykami-na-odchudzanie

Przełomowy program leczenia otyłości 

Holi to nowoczesna, w pełni cyfrowa, poradnia zdrowia metabolicznego. Jako pierwsi w Polsce oferujemy holistyczne podejście do leczenia otyłości i nadwagi z wykorzystaniem przełomowych terapii.

Jesteśmy zarejestrowanym podmiotem leczniczym
Możliwość leczenia
GLP-1
Bez wychodzenia
z domu
Dietetyk i lekarz

w jednym pakiecie

Czemu możesz nam zaufać?

Leczenie poprzedzone diagnozą i badaniami

Zespół czołowych polskich ekspertów

Zarejestrowany podmiot leczniczy posiadający polisę OC

Gwarancja Holi
10% mniej na wadze lub zwrot pieniędzy*

Razem zadbajmy o Twoje zdrowie

Dołącz do programu, a my pomożemy Ci zgubić nawet 15% wagi w przeciągu 6 miesięcy pod stałą kontrolą dietetyka i lekarza.

Kup Program

Przetestuj program Holi
bez zobowiązań!

Indywidualny plan zmiany nawyków
Bezpłatny pakiet badań krwi
Konsultacje lekarskie
Nielimitowany dostęp do dietetyk
Wsparcie psychologa i fizjoterapeuty
Obsługa w pełni online
Kup program