Tirzepatyd – czy jest skuteczny w leczeniu otyłości?

Cukrzyca typu 2 i otyłość to jedne z najczęstszych i najbardziej złożonych chorób metabolicznych. Naukowcy i lekarze wciąż poszukują nowych, skuteczniejszych metod ich leczenia. Jedną z nowszych substancji stosowanych w tych chorobach jest tirzepatyd. Działa on na receptory dwóch hormonów inkretynowych, dzięki czemu poprawia kontrolę glikemii u pacjentów z cukrzycą typu 2 i wspomaga redukcję masy ciała. W artykule wyjaśniamy, czym jest tirzepatyd, jakie są wskazania do jego stosowania, jak wpływa na organizm, jak się go dawkuje oraz jakie ma działania niepożądane i przeciwwskazania. Podpowiadamy też, gdzie można go kupić w Polsce.

Tirzepatyd – co to jest?

Tirzepatyd (ang. tirzepatide) to substancja czynna leków Mounjaro i Zepbound (Zepbound to nazwa handlowa stosowana w USA), wykorzystywanych w leczeniu cukrzycy typu 2 oraz w redukcji masy ciała. Jest to syntetyczny związek, który działa jako agonista receptorów GIP (glukozozależnego peptydu insulinotropowego) i GLP-1 (glukagonopodobnego peptydu 1). Oba te hormony należą do inkretyn – naturalnie występują w organizmie i odgrywają ważną rolę w regulacji poziomu cukru we krwi po posiłku.

W odpowiedzi na spożycie pokarmu inkretyny zwiększają wydzielanie insuliny przez trzustkę, co pomaga regulować poziom glukozy we krwi. GLP-1 dodatkowo spowalnia opróżnianie żołądka, co zwiększa uczucie sytości i zmniejsza apetyt. Tirzepatyd, działając na receptory GIP i GLP-1, naśladuje te naturalne procesy, dlatego jest stosowany w terapii cukrzycy typu 2 oraz w kontroli masy ciała.

{{cta}}

Tirzepatyd – jakie są wskazania do stosowania leku?

Tirzepatyd został zarejestrowany przez amerykańską Agencję Żywności i Leków (FDA) w maju 2022 roku jako lek uzupełniający dietę o obniżonej kaloryczności i zwiększoną aktywność fizyczną u dorosłych z cukrzycą typu 2. W Unii Europejskiej, w tym w Polsce, wskazaniem do stosowania tirzepatydu jest również kontrola masy ciała u osób z otyłością (BMI ≥ 30) lub z nadwagą (BMI 27–30) i co najmniej jedną chorobą związaną z nieprawidłową masą ciała, taką jak dyslipidemia, nadciśnienie czy stan przedcukrzycowy.

Tirzepatyd w leczeniu cukrzycy

W leczeniu cukrzycy typu 2 tirzepatyd obniża poziom cukru we krwi zarówno na czczo, jak i po posiłku. Poprawia wrażliwość komórek β trzustki na glukozę oraz wrażliwość organizmu na insulinę. Badania kliniczne wykazały, że tirzepatyd pomaga kontrolować poziom glukozy we krwi, zmniejszać masę ciała i poprawiać profil lipidowy.

W badaniach klinicznych udział brali pacjenci z cukrzycą typu 2, często z otyłością lub nadwagą i chorobami towarzyszącymi, takimi jak nadciśnienie tętnicze, dyslipidemia, zaburzenia snu czy choroby układu krążenia. W badaniach porównujących tirzepatyd z innymi lekami przeciwcukrzycowymi, m.in. semaglutydem i insuliną, obserwowano u tych pacjentów lepsze efekty terapeutyczne.

Tirzepatyd a redukcja masy ciała

Oprócz leczenia cukrzycy tirzepatyd jest stosowany również jako lek wspomagający redukcję masy ciała. Reguluje łaknienie: zwiększa uczucie sytości i pełności oraz zmniejsza uczucie głodu. Dzięki temu pacjenci spożywają mniej kalorii, co prowadzi do utraty masy ciała. Tirzepatyd wpływa także na metabolizm lipidów i zmniejsza masę tkanki tłuszczowej.

Jak dawkuje się tirzepatyd?

Tirzepatyd podaje się podskórnie w brzuch, udo lub górną część ramienia, niezależnie od posiłków i pory dnia. Dawka początkowa wynosi 2,5 mg raz w tygodniu. Po 4 tygodniach dawkę można zwiększyć do 5 mg raz w tygodniu. Następnie, w razie potrzeby, dawkę można zwiększać co 4 tygodnie o 2,5 mg, maksymalnie do 15 mg raz w tygodniu. Dawkowanie ustala lekarz indywidualnie, w zależności od odpowiedzi na leczenie i tolerancji leku.

W Polsce tirzepatyd jest dostępny jako lek Mounjaro. Dostępność poszczególnych dawek może się zmieniać – aktualne informacje przekaże lekarz lub farmaceuta.

{{cta_1}}

Skutki uboczne stosowania tirzepatydu

Jak każdy lek, tirzepatyd może powodować działania niepożądane. Najczęściej zgłaszane są dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, biegunka, wymioty i zaparcia. Zwykle mają one nasilenie łagodne lub umiarkowane i występują częściej podczas zwiększania dawki. Inne możliwe działania niepożądane to hipoglikemia (przy jednoczesnym stosowaniu z insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznika), ból brzucha, niestrawność, zmniejszenie apetytu, ból w miejscu wstrzyknięcia oraz uczucie zmęczenia.

Przeciwwskazania do stosowania tirzepatydu

Przeciwwskazaniem do stosowania tirzepatydu jest nadwrażliwość na substancję czynną lub którykolwiek składnik preparatu. Ostrożność należy zachować u pacjentów po przebytym zapaleniu trzustki, a w razie podejrzenia ostrego zapalenia trzustki leczenie należy przerwać i skontaktować się z lekarzem. Lek nie jest przeznaczony dla dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia, ponieważ brakuje danych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa jego stosowania w tej grupie wiekowej.

Tirzepatyd – kiedy zachować ostrożność?

Ostrożność należy zachować u pacjentów z ciężkimi chorobami układu pokarmowego, takimi jak ciężkie porażenie żołądka (gastropareza). Lek spowalnia opróżnianie żołądka, co może mieć znaczenie u osób z takimi schorzeniami. U pacjentów z retinopatią cukrzycową konieczne jest monitorowanie, ponieważ tirzepatydu nie badano w tej grupie pacjentów.

Pacjenci w podeszłym wieku, zwłaszcza powyżej 85. roku życia, powinni stosować tirzepatyd z ostrożnością ze względu na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa w tej grupie wiekowej. Kobiety w ciąży i karmiące piersią nie powinny stosować tirzepatydu, ponieważ brakuje danych dotyczących jego bezpieczeństwa w tych okresach.

Tirzepatyd – gdzie kupić i czy jest dostępny w Polsce?

Tirzepatyd jest dostępny wyłącznie na receptę i można go kupić w aptece. W Polsce jest dostępny jako lek Mounjaro. Dostępność leku może się różnić w zależności od regionu i apteki.

Podsumowanie

Tirzepatyd to lek stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2 i otyłości. Działa na receptory GIP i GLP-1, dzięki czemu pomaga obniżać poziom glukozy we krwi, poprawia wrażliwość na insulinę i wspomaga redukcję masy ciała. Aby osiągnąć najlepsze rezultaty, terapię tirzepatydem warto łączyć z kompleksowym leczeniem otyłości, obejmującym również współpracę z dietetykiem. Dietetyk pomoże zmienić nawyki żywieniowe, co jest kluczowe dla długoterminowych efektów. Zdrowe odżywianie i regularna aktywność fizyczna to nieodłączne elementy wspierające skuteczność farmakoterapii.