Porównanie skuteczności popularnych leków na odchudzanie – co warto wiedzieć?

Szukasz najskuteczniejszego leku na otyłość? Zastanawiasz się, który z dostępnych preparatów będzie dla Ciebie najodpowiedniejszy? Badania kliniczne pokazują, że nowsze leki inkretynowe pozwalają osiągnąć wyraźnie większą redukcję masy ciała niż starsze terapie. Przykładowo w badaniu SURMOUNT-1 osoby przyjmujące tirzepatyd traciły po 72 tygodniach średnio ok. 15–21% masy ciała (zależnie od dawki), wobec ok. 3% w grupie placebo. W badaniu STEP 1 semaglutyd w dawce 2,4 mg dawał po 68 tygodniach średnio ok. 15% redukcji masy ciała wobec ok. 2% w grupie placebo. To wartości średnie – u poszczególnych osób efekty mogą być większe lub mniejsze.

Mechanizmy działania leków na otyłość różnią się między sobą. Jedne zmniejszają apetyt i nasilają uczucie sytości, inne wpływają na ośrodki nagrody w mózgu, a jeszcze inne ograniczają wchłanianie tłuszczu z przewodu pokarmowego. Pamiętaj jednak, że każdy z tych leków w badaniach stosowano razem z dietą i aktywnością fizyczną – i tylko w takim połączeniu przynosi najlepsze efekty.

Który lek na receptę będzie najlepszy dla Ciebie? Porównamy najczęściej stosowane preparaty, przyjrzymy się ich działaniu oraz skuteczności, aby łatwiej było Ci omówić z lekarzem wybór najodpowiedniejszej opcji.

Jak działają popularne leki na otyłość?

Leki na otyłość wpływają na organizm na różne sposoby, a zrozumienie ich mechanizmów pomoże Ci lepiej ocenić dostępne opcje. Agoniści receptora GLP-1 (glukagonopodobnego peptydu-1) naśladują działanie naturalnego hormonu, który uwalnia się w jelitach po posiłku. Łączą się m.in. z receptorami na komórkach beta trzustki, co przy podwyższonym poziomie glukozy zwiększa wydzielanie insuliny.

{{cta}}

Najważniejszy dla redukcji masy ciała jest jednak wpływ tych leków na apetyt i sytość. Działają na ośrodki w mózgu regulujące głód oraz spowalniają opróżnianie żołądka, dzięki czemu uczucie sytości utrzymuje się dłużej. Wielu pacjentów zauważa, że szybciej czuje się najedzonych i rzadziej myśli o jedzeniu.

Nowsze leki inkretynowe można podzielić według liczby receptorów, na które oddziałują:

• jednoagoniści (np. semaglutyd, liraglutyd) – działają na receptor GLP-1,
• podwójni agoniści (np. tirzepatyd) – działają na receptory GLP-1 i GIP,
• potrójni agoniści (np. retatrutyd, obecnie w fazie badań klinicznych) – działają na receptory GLP-1, GIP i glukagonu.

Oprócz leków inkretynowych stosuje się również inne preparaty. Orlistat hamuje wchłanianie części tłuszczu z pożywienia, a połączenie naltreksonu z bupropionem wpływa na ośrodkowe mechanizmy głodu i układ nagrody, co może zmniejszać apetyt i chęć sięgania po jedzenie w odpowiedzi na emocje.

Porównanie skuteczności najczęściej stosowanych leków

Wyniki badań najlepiej porównywać z grupą placebo, bo część spadku masy ciała wynika z samej diety i ruchu, które w badaniach zalecano wszystkim uczestnikom. Poniżej średnie wyniki z głównych badań klinicznych:

• tirzepatyd (SURMOUNT-1): ok. 15–21% po 72 tygodniach, wobec ok. 3% w grupie placebo,
• semaglutyd 2,4 mg (STEP 1): ok. 15% po 68 tygodniach, wobec ok. 2% w grupie placebo,
• liraglutyd 3,0 mg (SCALE): ok. 8% po 56 tygodniach, wobec ok. 2,6% w grupie placebo,
• naltrekson z bupropionem (COR-I): ok. 5–6% po 56 tygodniach, wobec ok. 1–2% w grupie placebo,
• orlistat: średnio ok. 3 kg więcej niż placebo po roku leczenia.

W bezpośrednim porównaniu dwóch leków w badaniu SURMOUNT-5 osoby przyjmujące tirzepatyd straciły po 72 tygodniach średnio ok. 20% masy ciała, a osoby przyjmujące semaglutyd – ok. 14%. Jedną z przyczyn może być podwójne działanie tirzepatydu – na receptory GLP-1 i GIP.

Retatrutyd, lek wciąż badany i niezarejestrowany, w badaniu II fazy dał w najwyższej dawce ok. 24% redukcji masy ciała po 48 tygodniach, wobec ok. 2% w grupie placebo. Na ostateczne wnioski trzeba poczekać do zakończenia badań III fazy.

Pamiętaj, że są to średnie z badań – odpowiedź na leczenie jest indywidualna, a „najskuteczniejszy” lek nie zawsze jest najlepszym wyborem dla konkretnej osoby.

{{cta_1}}

Co warto wiedzieć przed wyborem leku?

Punktem wyjścia jest wskaźnik masy ciała, czyli BMI. Farmakoterapię rozważa się przede wszystkim przy BMI ≥ 30 lub BMI 27–29,9, gdy współistnieją choroby związane z masą ciała, np. nadciśnienie tętnicze czy cukrzyca typu 2. Leki te nie są przeznaczone dla osób z niewielką nadwagą bez chorób towarzyszących i zawsze wymagają nadzoru lekarskiego. Wybór preparatu to wspólna decyzja lekarza i pacjenta – specjalista uwzględni Twoje choroby współistniejące, przyjmowane leki, przeciwwskazania oraz dotychczasowe próby redukcji masy ciała.

Leki inkretynowe najczęściej wywołują dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, biegunka czy zaparcia – zwykle są one najsilniejsze na początku leczenia i przy zwiększaniu dawki. Rzadziej występują poważniejsze działania niepożądane, np. zapalenie trzustki czy kamica żółciowa. Połączenie naltreksonu z bupropionem może powodować m.in. nudności, bóle głowy, bezsenność czy wzrost ciśnienia tętniczego i nie może być stosowane m.in. u osób z padaczką czy przyjmujących leki opioidowe.

Przy wyborze leku warto też wziąć pod uwagę koszty. Ceny terapii znacznie się różnią w zależności od leku i dawki, a leki te zasadniczo nie są refundowane w leczeniu otyłości. Zasady refundacji mogą się jednak zmieniać – aktualną sytuację omówi lekarz.

Bardzo ważne jest to, że po odstawieniu leku masa ciała często stopniowo wraca. Dlatego czas leczenia warto wykorzystać na budowanie zdrowych nawyków żywieniowych i stopniowe wprowadzanie aktywności fizycznej dopasowanej do Twoich możliwości. W trakcie terapii niezbędne są też regularne wizyty i badania kontrolne, zgodnie z zaleceniami lekarza.

Co w przypadku kobiet planujących ciążę? Leki na otyłość należy odstawić z wyprzedzeniem – np. semaglutyd co najmniej 2 miesiące przed planowaną ciążą. Okres ten zależy od leku, dlatego zawsze warto omówić go z lekarzem.

{{cta_2}}

Podsumowanie

Leczenie otyłości to złożony proces, a farmakoterapia może być cennym wsparciem na drodze do zdrowszej masy ciała. W badaniach klinicznych nowsze leki inkretynowe dawały wyraźnie większą średnią redukcję masy ciała niż starsze terapie, a w bezpośrednim porównaniu tirzepatyd okazał się skuteczniejszy od semaglutydu. Nie oznacza to jednak, że jeden lek jest najlepszy dla każdego.

Żaden lek nie działa w izolacji. Farmakoterapia przynosi najlepsze efekty w połączeniu ze zrównoważoną dietą i regularną aktywnością fizyczną. Przed podjęciem decyzji o leczeniu skonsultuj się z lekarzem, który oceni Twoje BMI, stan zdrowia i ewentualne przeciwwskazania.

Pamiętaj też o możliwych działaniach niepożądanych każdego preparatu i regularnych badaniach kontrolnych. Okres farmakoterapii wykorzystaj na wypracowanie trwałych, zdrowych nawyków – to one najbardziej pomogą utrzymać efekty po zakończeniu leczenia.

Czytaj także: Jakie są różnice między lekami na otyłość w tabletkach a zastrzykach?