„Ozempic babies” – wpływ leków GLP-1 na płodność

Nadzór merytoryczny artykułu: lek. Olga Starczewska

Czy lek stosowany w leczeniu cukrzycy i otyłości może wpłynąć na płodność? W ostatnim czasie wiele osób spotkało się z doniesieniami, że leki z grupy analogów GLP-1 mogą mieć wpływ na płodność kobiet. Zgłoszenia nieplanowanych ciąż u pacjentek stosujących te preparaty – także razem z antykoncepcją hormonalną – wywołały dyskusję w środowisku medycznym.

Brytyjska agencja regulacyjna MHRA otrzymała ponad 40 zgłoszeń ciąż u kobiet przyjmujących leki GLP-1 i w 2025 roku przypomniała zasady antykoncepcji w trakcie leczenia. W mediach zjawisko zyskało nawet własną nazwę – „Ozempic babies”.

GLP-1 wymagają stałego nadzoru lekarskiego – w Holi masz to w cenie programu. Od 289 zł / miesiąc: konsultacje z lekarzem, e-recepta, badania krwi i pełne monitorowanie terapii. 👉 Wypełnij ankietę kwalifikacyjną

Sama utrata masy ciała może poprawiać płodność, szczególnie u kobiet z zespołem policystycznych jajników (PCOS). Część badań sugeruje też, że receptory GLP-1 mogą oddziaływać na układ rozrodczy bezpośrednio, ale te dane są wciąż wstępne. Jeśli przyjmujesz leki GLP-1, warto wiedzieć, jak mogą wpływać na płodność i antykoncepcję oraz jakie środki ostrożności podjąć, by uniknąć nieplanowanej ciąży w trakcie leczenia.

Dlaczego leki GLP-1 mogą wpływać na płodność?

Mechanizmy wpływu leków GLP-1 na płodność są złożone i nie do końca poznane. Najważniejszą rolę wydaje się odgrywać poprawa parametrów metabolicznych i redukcja masy ciała.

Wpływ na gospodarkę hormonalną

Leki z grupy GLP-1 wpływają nie tylko na wydzielanie insuliny i glukagonu. W miarę spadku masy ciała zmieniają się też stężenia leptyny oraz hormonów płciowych, takich jak testosteron i estrogeny. Badania na zwierzętach i niewielkie badania u ludzi sugerują, że GLP-1 może oddziaływać także na oś podwzgórze–przysadka–jajniki, m.in. na wydzielanie hormonu luteinizującego (LH).

{{cta}}

Poprawa owulacji i cyklu menstruacyjnego

Kobiety z nadwagą lub otyłością często borykają się z zaburzeniami cyklu menstruacyjnego spowodowanymi zachwianiem równowagi hormonalnej. Żeński układ rozrodczy jest wrażliwy na zmiany metaboliczne i zaburzenia równowagi energetycznej.

Redukcja masy ciała już o 5–10% może u części kobiet przywrócić regularną owulację. Dlatego w trakcie leczenia analogami GLP-1 płodność może wzrosnąć – czasem szybciej, niż pacjentka się tego spodziewa.

Związek z utratą masy ciała i insulinoopornością

Dla wielu kobiet przeszkodą w zajściu w ciążę jest insulinooporność – jej poprawa może sprzyjać płodności.

W badaniu holenderskich par starających się o dziecko (van der Steeg i wsp., 2008) szansa na spontaniczną ciążę spadała o ok. 4% z każdym punktem BMI powyżej 29. Leczenie analogami GLP-1 może więc wpływać na płodność poprzez:

• poprawę wrażliwości na insulinę,
• zmniejszenie stanu zapalnego w organizmie,
• stabilizację gospodarki hormonalnej,
• przywrócenie regularnych cykli owulacyjnych.

W niewielkich badaniach u kobiet z PCOS analogi GLP-1 poprawiały część parametrów związanych z płodnością silniej niż metformina, ale nie są one zarejestrowane do leczenia niepłodności.

Nieplanowane ciąże w trakcie leczenia

Zgłoszenia nieplanowanych ciąż u pacjentek przyjmujących leki GLP-1 skłoniły lekarzy i agencje regulacyjne do przypomnienia zasad bezpieczeństwa. W trakcie terapii analogami GLP-1 ważne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji, a w niektórych sytuacjach także dodatkowej metody barierowej (np. prezerwatyw).

Leki z grupy GLP-1 spowalniają opróżnianie żołądka, co może zmieniać wchłanianie tabletek antykoncepcyjnych. Dotyczy to szczególnie pierwszych tygodni leczenia i okresu po zwiększeniu dawki, a także sytuacji, gdy pojawiają się wymioty lub biegunka. Dodatkowe zabezpieczenie ma znaczenie również z drugiego powodu – spadek masy ciała może przywrócić regularną owulację (np. u kobiet z PCOS), a leków GLP-1 nie należy stosować w ciąży.

Zgłoszenia ciąż mimo stosowania antykoncepcji

Brytyjska agencja MHRA otrzymała ponad 40 zgłoszeń ciąż u kobiet stosujących leki GLP-1, w tym u pacjentek przyjmujących doustną antykoncepcję hormonalną. Zgłoszenia spontaniczne nie pozwalają ocenić, jak często takie sytuacje się zdarzają, ale były wystarczającym sygnałem, by przypomnieć pacjentkom o zasadach bezpieczeństwa.

Dlaczego antykoncepcja może zawieść? Prawdopodobną przyczyną jest spowolnione opróżnianie żołądka oraz wymioty i biegunka, które mogą ograniczać wchłanianie tabletek hormonalnych. U pacjentek bez dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego ryzyko jest zwykle mniejsze. To kolejny argument za indywidualnym i stopniowym zwiększaniem dawki leku pod kontrolą lekarza.

„Ozempic babies” – historie z życia wzięte

Media społecznościowe stały się miejscem, gdzie kobiety dzielą się swoimi nieoczekiwanymi doświadczeniami. Na Facebooku powstała grupa „I got pregnant on Ozempic” („Zaszłam w ciążę na Ozempicu”), w której pacjentki opowiadają swoje historie. Termin „Ozempic babies” zyskał dużą popularność.

Brytyjskie media opisywały historię kobiety z PCOS, która regularnie przyjmowała tabletki antykoncepcyjne, gdy rozpoczęła leczenie jednym z leków na otyłość. Mimo codziennego przyjmowania tabletek o stałej porze zaszła w ciążę.

Ciąże po latach bezskutecznych starań

Część relacji dotyczy kobiet, które przez lata bezskutecznie starały się o dziecko, a następnie nieoczekiwanie zaszły w ciążę w trakcie terapii GLP-1. Takie historie nie są jednak dowodem naukowym.

Eksperci ostrzegają przed wyciąganiem pochopnych wniosków. Leki GLP-1 nie są terapią niepłodności. Kobiety planujące ciążę powinny odstawić je z odpowiednim wyprzedzeniem – zwykle od 1 do 2 miesięcy przed próbą poczęcia, zależnie od leku.

{{cta_1}}

Zagrożenia i niepewność związane z ciążą podczas terapii GLP-1

Stosowanie leków GLP-1 w ciąży budzi uzasadnione obawy. Choć zdarzają się nieplanowane ciąże w trakcie terapii, wiedza o bezpieczeństwie tych preparatów dla rozwijającego się płodu pozostaje bardzo ograniczona.

Brak badań klinicznych u kobiet w ciąży

Kobiety w ciąży i planujące ciążę są wykluczane z badań klinicznych nowych leków – to standardowa praktyka. W efekcie brakuje wiarygodnych danych na temat bezpieczeństwa stosowania analogów GLP-1 w ciąży. Pierwsze badania obserwacyjne nie wykazały wyraźnego wzrostu ryzyka wad wrodzonych po ekspozycji we wczesnej ciąży, ale są zbyt małe, by wyciągać pewne wnioski.

Wyniki badań na zwierzętach

W badaniach na zwierzętach stosowanie niektórych leków z tej grupy wiązało się m.in. z mniejszą masą potomstwa i wadami rozwojowymi. Część tych efektów wiązano ze zmniejszonym przyjmowaniem pokarmu i utratą masy ciała u ciężarnych samic. Wyników badań na zwierzętach nie można wprost przenosić na ludzi, ale są one powodem, dla którego leków GLP-1 nie stosuje się w ciąży.

Zalecenia: odstawić lek przed planowaną ciążą

Zgodnie z charakterystykami produktów leczniczych i zaleceniami MHRA kobiety planujące ciążę powinny odstawić lek z odpowiednim wyprzedzeniem: w przypadku semaglutydu stosowanego raz w tygodniu co najmniej 2 miesiące, a w przypadku tirzepatydu – co najmniej miesiąc przed planowanym poczęciem. Jeśli ciąża pojawi się w trakcie leczenia, lek należy odstawić i jak najszybciej skontaktować się z lekarzem.

Kobiety przyjmujące te leki powinny stosować skuteczną antykoncepcję przez cały okres leczenia.

Co powinna wiedzieć kobieta stosująca GLP-1?

Przyjmowanie leków GLP-1 wymaga szczególnej ostrożności, jeśli jesteś w wieku rozrodczym. Kilka kluczowych informacji może uchronić Cię przed nieplanowaną ciążą lub potencjalnymi zagrożeniami dla przyszłego dziecka.

Kiedy odstawić lek przed planowaną ciążą?

Planując dziecko, odstaw leki GLP-1 z odpowiednim wyprzedzeniem – zwykle od 1 do 2 miesięcy przed próbą poczęcia, zależnie od preparatu. Organizm potrzebuje czasu, by substancja czynna została z niego usunięta. Termin odstawienia i dalszy plan leczenia otyłości przed ciążą warto ustalić z lekarzem.

{{cta_2}}

Jakie metody antykoncepcji są bezpieczniejsze?

Leki GLP-1 mogą osłabiać skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych – przez spowolnione opróżnianie żołądka, a także wymioty i biegunkę.

MHRA zaleca kobietom stosującym tirzepatyd razem z doustną antykoncepcją hormonalną dodatkowe zabezpieczenie (np. prezerwatywy) przez 4 tygodnie od rozpoczęcia leczenia i przez 4 tygodnie po każdym zwiększeniu dawki. Warto też rozważyć z ginekologiem metodę, która nie zależy od wchłaniania z przewodu pokarmowego, np. wkładkę wewnątrzmaciczną, plastry lub krążek dopochwowy.

Rola lekarza w monitorowaniu terapii

Regularne wizyty u lekarza prowadzącego to podstawa bezpiecznej terapii. Specjalista powinien omówić z Tobą ryzyko położnicze związane z otyłością oraz potencjalne zagrożenia wynikające z leczenia.

Nie wahaj się zadawać pytań o antykoncepcję, planowanie ciąży czy objawy, które Cię niepokoją. Twój lekarz jest najlepszym źródłem informacji dopasowanych do Twojej indywidualnej sytuacji zdrowotnej.

Wnioski

Leki GLP-1 zmieniły leczenie cukrzycy i otyłości, ale ich wpływ na płodność to kwestia, której nie należy bagatelizować. Redukcja masy ciała i poprawa parametrów metabolicznych mogą przywracać regularną owulację, a niektóre leki z tej grupy mogą osłabiać działanie tabletek antykoncepcyjnych. Świadomość tego ma znaczenie – niezależnie od tego, czy planujesz ciążę, czy chcesz jej uniknąć.

Jeśli przyjmujesz te leki i nie planujesz ciąży, stosuj skuteczną antykoncepcję i porozmawiaj z lekarzem o dodatkowym zabezpieczeniu lub zmianie metody.

Planując ciążę, odstaw lek z odpowiednim wyprzedzeniem – zwykle od 1 do 2 miesięcy przed próbą poczęcia, zależnie od preparatu. Brakuje badań u kobiet w ciąży, a wyniki badań na zwierzętach uzasadniają ostrożność.

Czytaj też: Leki na otyłość a ciąża – czy można stosować je w trakcie planowania i ciąży?