Tłuszcz trzewny - co trzeba o nim wiedzieć?

Jeśli zależy nam na utrzymaniu organizmu w dobrym zdrowiu i formie, warto zadbać o odpowiedni poziom tkanki tłuszczowej. Dlaczego? Przede wszystkim dlatego, że jej nadmiar sprzyja wielu chorobom. Czym jest tłuszcz trzewny i co warto o nim wiedzieć? Dowiesz się tego z naszego artykułu.

Zacznijmy od tego, czym jest tłuszcz trzewny. Tłuszcz trzewny, nazywany również tłuszczem wisceralnym, to rodzaj tkanki tłuszczowej, która gromadzi się wokół narządów wewnętrznych w jamie brzusznej. W przeciwieństwie do tkanki tłuszczowej podskórnej nie jest widoczny gołym okiem, ale może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia. Trzewna tkanka tłuszczowa jest metabolicznie aktywna, a jej nadmiar sprzyja rozwojowi wielu chorób metabolicznych.

Inne funkcje tkanki tłuszczowej

Zawartość tkanki tłuszczowej w organizmie jest zmienna i zależy od wielu czynników, takich jak wiek, płeć czy poziom aktywności fizycznej. Tkanka tłuszczowa to nie tylko magazyn energii – pełni również ważne funkcje ochronne i budulcowe. Właśnie ze względu na tę złożoność funkcji używamy terminu „tkanka”, a nie po prostu „tłuszcz”.

Ze względu na rozmieszczenie w organizmie wyróżniamy dwa główne rodzaje tkanki tłuszczowej: podskórną i trzewną. Ten podział ma duże znaczenie dla zrozumienia wpływu tkanki tłuszczowej na zdrowie.

{{cta}}

Tkanka tłuszczowa podskórna

Tkanka tłuszczowa podskórna, jak wskazuje nazwa, znajduje się bezpośrednio pod skórą. Stanowi większość tkanki tłuszczowej w organizmie. U mężczyzn gromadzi się głównie w okolicy brzucha, a u kobiet – w okolicy ud i piersi. Pełni kilka istotnych funkcji: przede wszystkim służy jako magazyn energii, który organizm może wykorzystać w razie potrzeby. Stanowi też naturalne zabezpieczenie mechaniczne dla narządów wewnętrznych i pomaga utrzymać prawidłową temperaturę ciała, chroniąc przed wychłodzeniem.

Nadmiar tej tkanki łatwo zauważyć gołym okiem, w przeciwieństwie do tłuszczu trzewnego. Jeśli zbyt duża ilość tkanki tłuszczowej podskórnej utrzymuje się przez dłuższy czas, może to prowadzić do rozwoju insulinooporności, która jest jednym z głównych czynników ryzyka cukrzycy typu 2.

Tkanka tłuszczowa trzewna

Tkanka tłuszczowa otaczająca narządy wewnętrzne pełni naturalną funkcję ochronną, zabezpieczając je przed urazami i wstrząsami. Jej nadmierne nagromadzenie może jednak zaburzać prawidłowe funkcjonowanie tych narządów. Szczególnie widoczne jest to w przypadku wątroby, gdzie nadmiar tłuszczu może prowadzić do rozwoju niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby (NAFLD, obecnie określanej również jako MASLD).

Choroba ta upośledza funkcjonowanie wątroby, a w niektórych przypadkach może prowadzić do poważnych, nieodwracalnych zmian w postaci marskości, która stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia.

{{cta_1}}

Rola hormonalna tkanki tłuszczowej trzewnej

Tkanka tłuszczowa trzewna składa się z komórek tłuszczowych, które są znacznie bardziej aktywne niż komórki tkanki podskórnej. Wytwarzają więcej różnych substancji, które wpływają na cały organizm. Należą do nich m.in. wolne kwasy tłuszczowe, które trafiają do wątroby i sprzyjają wzrostowi poziomu cukru we krwi. Choć tłuszczu trzewnego mamy zwykle mniej niż podskórnego, to właśnie on ma większy wpływ na zdrowie, bo jest bardziej „aktywny”. Z perspektywy endokrynologicznej tłuszcz trzewny to aktywny narząd wydzielania wewnętrznego, produkujący adipokiny – hormony tkanki tłuszczowej. Do najważniejszych należą:

• leptyna – hormon regulujący uczucie sytości,
• adiponektyna – wpływająca na wrażliwość na insulinę,
• rezystyna – związana z insulinoopornością,
• cytokiny prozapalne – przyczyniające się do przewlekłego stanu zapalnego.

Dobra wiadomość jest taka, że tkanka trzewna zwykle reaguje na deficyt energetyczny szybciej niż podskórna. Sprawdzone sposoby na to, jak pozbyć się otyłości brzusznej, zebraliśmy w osobnym poradniku.

Kiedy mogę podejrzewać otyłość trzewną?

Nadmiar tkanki tłuszczowej trzewnej może dotyczyć także osób o szczupłej sylwetce, szczególnie jeśli odżywiają się niewłaściwie lub w dzieciństwie miały nieprawidłowe nawyki żywieniowe. Dlatego tak ważna jest obserwacja codziennych nawyków.

Zastanawiasz się, jak sprawdzić, czy masz tłuszcz trzewny? Prostym, orientacyjnym sygnałem jest obwód talii – warto mierzyć go regularnie. Zawartość tłuszczu trzewnego można też oszacować za pomocą bioimpedancji elektrycznej. Takie pomiary wykonują specjalistyczne wagi z funkcją analizy składu ciała, często dostępne w przychodniach, gabinetach dietetycznych i klubach fitness.

Badania laboratoryjne i obrazowe

Do oceny zawartości tłuszczu trzewnego stosuje się różne metody. W praktyce najczęściej wykorzystuje się bioimpedancję elektryczną (BIA), która pozwala szybko i bezboleśnie oszacować ilość tkanki tłuszczowej, w tym tłuszczu trzewnego. Bardziej zaawansowane techniki, takie jak tomografia komputerowa (CT) czy rezonans magnetyczny (MRI), dają szczegółowy obraz rozmieszczenia tłuszczu trzewnego, ale są kosztowne i rzadziej stosowane w codziennej praktyce. Uzupełnieniem diagnostyki może być ultrasonografia (USG), która pozwala ocenić stłuszczenie narządów, zwłaszcza wątroby. Regularna analiza składu ciała, połączona z konsultacją specjalisty, pozwala wcześnie wykryć problem i wdrożyć odpowiednie działania.

Jak pozbyć się tłuszczu trzewnego?

Tłuszcz trzewny gromadzi się przede wszystkim w wyniku niewłaściwej diety, braku aktywności fizycznej i przewlekłego stresu. Dieta oparta na produktach wysoko przetworzonych, bogatych w cukry proste i tłuszcze nasycone, sprzyja jego odkładaniu. Warto wprowadzać do codziennego jadłospisu produkty pełnowartościowe, bogate w błonnik, zdrowe tłuszcze i składniki wspierające równowagę metaboliczną.

Redukcja tłuszczu trzewnego wymaga kompleksowego podejścia. Kluczowe są regularna aktywność fizyczna, najlepiej codzienna, oraz deficyt kaloryczny, czyli spożywanie mniejszej ilości kalorii, niż organizm zużywa. Równie ważne są dobry sen, odpowiednie nawodnienie i radzenie sobie ze stresem. Wszystkie te elementy pomagają zmniejszyć ilość tłuszczu trzewnego.

{{cta_2}}

Tłuszcz trzewny – szczególne znaczenie diety

Dieta odgrywa kluczową rolę w redukcji tłuszczu trzewnego. Ograniczenie produktów bogatych w cukry proste i tłuszcze nasycone, a także unikanie alkoholu, pomaga kontrolować ilość tkanki tłuszczowej. Z kolei dieta oparta na produktach pełnowartościowych, takich jak warzywa, pełnoziarniste produkty zbożowe i zdrowe tłuszcze, wspiera metabolizm i pomaga utrzymać prawidłową masę ciała. Regularne posiłki i świadome wybory żywieniowe mają znaczenie nie tylko w profilaktyce, ale też w redukcji tłuszczu trzewnego.

Podsumowując: trzewna tkanka tłuszczowa to nie tylko magazyn energii, ale także aktywny narząd, który wpływa na funkcjonowanie całego organizmu. Dbanie o dietę, aktywność fizyczną i styl życia to najważniejsze kroki, które pomagają ograniczyć jej nadmiar i poprawić samopoczucie. W Holi wiemy, że zdrowe nawyki tworzą trwałą zmianę – dlatego warto zaczynać od małych kroków i obserwować ich efekty.

Czytaj też: Jak szybko schudnąć 20 kg? Zdrowe podejście

‍