Porównanie leków na otyłość: semaglutyd, tirzepatyd i inne – który działa najlepiej?

Nadzór merytoryczny artykułu: lek. Olga Starczewska

Coraz większa liczba dostępnych terapii farmakologicznych sprawia, że wybór odpowiedniego leczenia otyłości staje się coraz bardziej złożony. Semaglutyd zdobył dużą popularność i ma dobrze udokumentowaną skuteczność, a badania kliniczne wskazują, że tirzepatyd może dawać jeszcze większy spadek masy ciała. Czy to oznacza, że jest najlepszym wyborem? Niekoniecznie – skuteczność leku to tylko jeden z wielu czynników, które bierze się pod uwagę.

Warto przyjrzeć się bliżej, czym różnią się te preparaty, jak działają i jakie efekty dają u różnych grup pacjentów.

GLP-1 wymagają stałego nadzoru lekarskiego – w Holi masz to w cenie programu. Od 289 zł / miesiąc: konsultacje z lekarzem, e-recepta, badania krwi i pełne monitorowanie terapii. 👉 Wypełnij ankietę kwalifikacyjną

Agoniści GLP-1 i GIP – jak działają?

Nowoczesne leki stosowane w leczeniu otyłości często wykorzystują działanie hormonów inkretynowych, takich jak GLP-1 i GIP. To substancje wytwarzane naturalnie w jelitach po posiłku. Pomagają regulować poziom cukru we krwi, a także wpływają na uczucie sytości i tempo opróżniania żołądka.

Ponieważ naturalne inkretyny są szybko rozkładane przez enzym DPP-4, leki zostały zmodyfikowane tak, aby działały znacznie dłużej. Liraglutyd podaje się raz dziennie, a semaglutyd i tirzepatyd – raz w tygodniu.

{{cta}}

Wpływ na apetyt i metabolizm

Leki inkretynowe działają wielokierunkowo – pomagają regulować poziom glukozy, wspomagają wydzielanie insuliny i hamują wydzielanie glukagonu. Wpływają też na ośrodki w mózgu regulujące apetyt – głównie przez obszary, w których bariera krew–mózg jest słabsza, oraz przez nerw błędny. W efekcie zmniejszają łaknienie i nasilają uczucie sytości.

Pacjenci stosujący te leki zwykle jedzą wyraźnie mniej, a to właśnie mniejsza podaż kalorii w dużej mierze odpowiada za spadek masy ciała.

Jednoagoniści vs. poliagoniści

Leki różnią się także zakresem działania:

• Semaglutyd to jednoagonista – działa wyłącznie na receptory GLP-1.
• Tirzepatyd to dwuagonista – działa zarówno na receptory GLP-1, jak i GIP.
• Retatrutyd (w fazie badań) to trójagonista – aktywuje receptory GLP-1, GIP i glukagonu.

Poliagoniści mogą dawać dodatkowe korzyści dzięki połączeniu mechanizmów – na przykład GIP wspomaga wydzielanie insuliny, a glukagon może zwiększać wydatek energetyczny. Ich skuteczność i bezpieczeństwo wymagają jednak dalszych badań, zwłaszcza długoterminowych.

{{cta_1}}

Przegląd leków

Semaglutyd

Lek działający na receptor GLP-1, podawany w zastrzyku raz w tygodniu (w postaci tabletek jest dostępny jako lek na cukrzycę typu 2). W badaniu STEP 1 osoby z otyłością lub nadwagą traciły po 68 tygodniach średnio ok. 15% masy ciała, a w grupie placebo ok. 2% – obie grupy zmieniały też styl życia.

Tirzepatyd

Dzięki podwójnemu mechanizmowi działania w badaniach daje większy spadek masy ciała. W badaniu SURMOUNT-1 po 72 tygodniach średnia redukcja wynosiła ok. 15–21% zależnie od dawki, wobec ok. 3% w grupie placebo. Lek poprawia też wrażliwość na insulinę, co ma znaczenie u osób ze stanem przedcukrzycowym lub cukrzycą typu 2.

Retatrutyd

Retatrutyd jest wciąż w fazie badań klinicznych i nie jest zarejestrowany ani dostępny w leczeniu. Wstępne wyniki są obiecujące, ale na ocenę jego skuteczności i bezpieczeństwa trzeba poczekać na zakończenie dużych badań.

Wyniki z różnych badań to średnie – u konkretnej osoby efekt może być większy lub mniejszy.

Skuteczność a bezpieczeństwo

Wszystkie leki wiążą się z ryzykiem działań niepożądanych, najczęściej ze strony przewodu pokarmowego (nudności, biegunka, zaparcia, wymioty). Rzadziej może wystąpić ostre zapalenie trzustki lub kamica żółciowa. Nie stosuje się ich w ciąży, a przed rozpoczęciem leczenia lekarz sprawdza przeciwwskazania.

Działania niepożądane zwykle są łagodne lub umiarkowane i słabną z czasem, ale skuteczność leku zawsze trzeba zestawić z tym, jak dany pacjent go toleruje.

Kiedy lekarz może zalecić farmakoterapię?

Leczenie farmakologiczne rozważa się u osób z:

• BMI ≥ 30 kg/m² lub
• BMI ≥ 27 kg/m², jeśli współistnieją choroby takie jak stan przedcukrzycowy, cukrzyca typu 2, nadciśnienie, bezdech senny czy zaburzenia lipidowe.

Leki zawsze stosuje się razem ze zmianą stylu życia. Często włącza się je wtedy, gdy sama zmiana nawyków nie przynosi oczekiwanych rezultatów, ale przy bardziej zaawansowanej chorobie lekarz może zaproponować je od początku.

{{cta_2}}

Dostępność leków w Polsce

W Polsce do leczenia otyłości dostępne są m.in. semaglutyd, liraglutyd, tirzepatyd, orlistat oraz preparat z naltreksonem i bupropionem. Przy dużym zainteresowaniu zdarzają się okresowe braki niektórych z nich w aptekach.

W leczeniu otyłości leki te zwykle nie są refundowane, więc koszt terapii pokrywa pacjent. Dla wielu osób może to być bariera w dostępie do leczenia.

Podsumowanie

Nowoczesne leki na otyłość, takie jak semaglutyd i tirzepatyd, są ważnym narzędziem dla pacjentów, u których sama zmiana stylu życia nie wystarcza. Tirzepatyd daje obecnie w badaniach największy średni spadek masy ciała spośród zarejestrowanych leków, ale każdy z preparatów ma swoje zalety i ograniczenia. Retatrutyd pozostaje na etapie badań.

Wybór leku powinien być wspólną decyzją pacjenta i lekarza, podjętą na podstawie oceny stanu zdrowia, chorób współistniejących, tolerancji i indywidualnych potrzeb. Farmakoterapia daje najlepsze rezultaty jako część kompleksowego planu leczenia – obejmującego także zmianę nawyków żywieniowych, regularną aktywność fizyczną i wsparcie psychologiczne.

Czytaj też: Analogi GLP-1 – czy można nazwać je zastrzykami na odchudzanie?