Nowe leki na odchudzanie – co pojawiło się na rynku w 2024 i 2025?

Nadzór merytoryczny artykułu lek. Olga Starczewska

Czy zastanawiałeś się kiedyś, jakie możliwości dają najnowsze leki w leczeniu otyłości? Farmakoterapia otyłości w ostatnich latach wyraźnie się rozwinęła, a w Polsce pojawiły się nowe preparaty. To ważne, bo otyłość i nadwaga dotyczą dużej części dorosłych Polaków.

Pojawia się jednak pytanie, które zapewne nurtuje Cię najbardziej – czy te nowe preparaty są skuteczne i bezpieczne? Sprawdzimy to, omawiając najważniejsze leki, które pojawiły się na rynku w latach 2024-2025.

{{cta}}

Nowe leki na odchudzanie zatwierdzone w 2024 i 2025 roku

Polscy pacjenci zyskali w ostatnim czasie dostęp do nowych preparatów, które rozszerzają możliwości leczenia otyłości.

Mounjaro (tirzepatyd) to pierwszy dostępny w Polsce lek działający jednocześnie na receptory GIP i GLP-1. Można go stosować w leczeniu otyłości u dorosłych z BMI wynoszącym 30 kg/m² lub więcej, a także u pacjentów z nadwagą (BMI 27-30 kg/m²) z towarzyszącymi chorobami, takimi jak nadciśnienie czy cukrzyca typu 2.

W badaniach klinicznych osoby przyjmujące tirzepatyd, łącznie z dietą i zwiększoną aktywnością, traciły istotnie więcej masy ciała niż osoby otrzymujące placebo. Lek podaje się raz w tygodniu we wstrzyknięciu podskórnym, a jego cena zależy od dawki.

Wegovy (semaglutyd) jest dostępny w Polsce w dawce docelowej 2,4 mg. Preparat przeznaczony jest dla osób dorosłych z otyłością (BMI ≥30) lub nadwagą (BMI ≥27) z chorobami współistniejącymi. Co istotne, może być również stosowany u młodzieży od 12. roku życia z otyłością.

W badaniach klinicznych pacjenci stosujący semaglutyd 2,4 mg tracili znacznie więcej masy ciała niż osoby otrzymujące placebo, a efekt utrzymywał się w czasie trwania leczenia. Koszt terapii zależy od dawki.

Badania kliniczne trwają również nad amykretyną – eksperymentalną substancją, która działa na receptory GLP-1 oraz amyliny. Jest badana zarówno w postaci wstrzyknięć, jak i tabletek. Na razie nie jest zarejestrowana, a o jej miejscu w leczeniu zdecydują wyniki dużych badań.

Jak działają najnowsze leki na otyłość?

Mechanizm działania najnowszych leków przeciwotyłościowych wyraźnie różni się od starszych preparatów. Zamiast blokować wchłanianie składników odżywczych, skupiają się na regulacji hormonalnej apetytu i metabolizmu.

Podstawę współczesnej farmakoterapii otyłości stanowią analogi peptydu glukagonopodobnego typu 1, w skrócie GLP-1. To hormon, który Twój organizm naturalnie wytwarza w jelicie cienkim po każdym posiłku. Analogi GLP-1 (np. liraglutyd i semaglutyd) naśladują jego działanie, łącząc się z receptorami w mózgu, trzustce i przewodzie pokarmowym. Efekt? Odczuwasz większą sytość i mniejszy głód, co zwykle przekłada się na niższe spożycie kalorii.

Warto pamiętać, że te leki działają wielotorowo:

• Spowalniają opróżnianie żołądka – dzięki temu uczucie sytości po posiłku trwa dłużej
• Wpływają na ośrodki głodu i sytości w mózgu – dzięki temu łatwiej kontrolować apetyt
• Regulują metabolizm cukrów – stymulują wydzielanie insuliny przy wysokiej glukozie i hamują glukagon

Semaglutyd reprezentuje nowszą generację tych leków. Jego główną zaletą jest wygoda stosowania – wystarczy jeden zastrzyk tygodniowo, podczas gdy liraglutyd wymaga codziennych iniekcji. W badaniach działał też silniej niż liraglutyd, a u osób z chorobą sercowo-naczyniową i nadwagą lub otyłością zmniejszał ryzyko poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych w porównaniu z placebo.

Tirzepatyd jako pierwszy lek łączy działanie na receptory GIP i GLP-1. Oprócz wpływu na apetyt poprawia wrażliwość na insulinę i pracę komórek beta trzustki.

Wszystkie te preparaty podawane są podskórnie, ze stopniowym zwiększaniem dawki. Takie podejście minimalizuje ryzyko niepożądanych objawów żołądkowo-jelitowych.

{{cta_1}}

Skuteczność i bezpieczeństwo nowych terapii

Oba leki – tirzepatyd (Mounjaro) i semaglutyd (Wegovy) – w badaniach klinicznych prowadziły do znacznie większego spadku masy ciała niż placebo. W badaniu porównującym je bezpośrednio większy średni spadek masy ciała obserwowano u osób przyjmujących tirzepatyd. To jednak średnie wyniki – odpowiedź na leczenie i jego tolerancja różnią się u poszczególnych osób, a wybór leku należy do lekarza.

Oba preparaty mogą powodować działania niepożądane. Najczęstsze z nich to:

• dolegliwości żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, zaparcia)
• bóle i zawroty głowy
• zmęczenie i osłabienie

Rzadziej występują poważniejsze powikłania, takie jak kamica żółciowa czy zapalenie trzustki. Silny, utrzymujący się ból brzucha wymaga pilnego kontaktu z lekarzem.

Niepokój wzbudziły też zgłoszenia myśli samobójczych u osób stosujących analogi GLP-1, które analizowali m.in. brytyjski regulator MHRA i inne agencje. Badanie opublikowane w Nature Medicine nie potwierdziło zwiększonego ryzyka – semaglutyd wiązał się w nim z niższym ryzykiem myśli samobójczych niż inne leki na odchudzanie. Jeśli w trakcie leczenia zauważysz wyraźne pogorszenie nastroju, niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem.

Korzyści zdrowotne mogą wykraczać poza samą utratę masy ciała – oba leki poprawiają parametry metaboliczne, a dla semaglutydu wykazano w badaniu z placebo zmniejszenie ryzyka poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych. Jeśli rozważasz stosowanie tych leków, pamiętaj o konieczności pozostawania pod stałą kontrolą lekarską.

{{cta_2}}

Wnioski

Najnowsze leki na otyłość wyraźnie poszerzyły możliwości leczenia tej choroby. W badaniach tirzepatyd i semaglutyd prowadziły do większego spadku masy ciała niż wcześniejsze preparaty. Warto jednak pamiętać, że farmakoterapia to tylko jeden element skutecznego leczenia otyłości.

Kluczowe jest zrozumienie, że mimo obiecujących wyników, leki te niosą ze sobą potencjalne działania niepożądane. Przed rozpoczęciem terapii niezbędna jest konsultacja z lekarzem, który oceni, czy dany preparat jest odpowiedni dla Twojego stanu zdrowia. Regularne wizyty kontrolne pozwalają nie tylko monitorować postępy, ale również szybko wykryć ewentualne powikłania.

Może Cię zastanawiać kwestia kosztów – rzeczywiście, nowe leki na otyłość wymagają znacznego nakładu finansowego. Warto rozmawiać o nich z lekarzem w kontekście korzyści zdrowotnych – poza redukcją masy ciała leki te poprawiają parametry metaboliczne.

Farmakoterapia otyłości będzie się dalej rozwijać. Trwają badania nad kolejnymi substancjami, np. amykretyną, także w formie doustnej – o ich skuteczności i bezpieczeństwie przesądzą wyniki dużych badań.

Pamiętaj jednak, że skuteczne leczenie otyłości wymaga podejścia wielokierunkowego. Farmakoterapia powinna być wspierana zmianami w sposobie odżywiania, regularną aktywnością fizyczną i modyfikacją stylu życia. Tylko takie kompleksowe podejście daje szansę na długotrwałe utrzymanie osiągniętych rezultatów i poprawę jakości życia.

Czytaj też: Czy analogi GLP-1 są dostępne bez recepty? Co warto wiedzieć o refundacji?