Dlaczego suplementy to nie leki? Różnica między suplementami a lekami na chorobę otyłościową

Na pewno wiesz, że suplementy możesz kupić bez recepty, a lek na otyłość już nie, jednak dlaczego tak jest? Ta pozornie prosta różnica kryje w sobie znacznie więcej, niż mogłoby się wydawać - szczególnie gdy mówimy o walce z nadwagą, zrozumienie tej różnicy może zadecydować o powodzeniu całego procesu leczenia.

Rynek suplementów diety w Polsce przeżywa prawdziwy boom. Już w 2022 roku jego wartość wynosiła około 6 mld zł, a obecnie zbliża się już do 8 mld zł. Te imponujące liczby mogą sugerować, że suplementy to skuteczne rozwiązanie na wszystko. Warto jednak pamiętać, że suplementy diety to po prostu produkty spożywcze, które nie mogą być reklamowane jako mające właściwości lecznicze.

Tymczasem otyłość to nie kwestia wyglądu czy braku silnej woli. To złożona, przewlekła choroba metaboliczna, która stanowi jedno z najpoważniejszych wyzwań współczesnej medycyny. Leki stosowane w jej leczeniu przechodzą rygorystyczne badania kliniczne i są dostępne wyłącznie na receptę. To właśnie ta fundamentalna różnica między suplementem a lekiem ma kluczowe znaczenie dla każdego, kto zmaga się z otyłością.

Zanim sięgniesz po jakikolwiek preparat "na odchudzanie", powinieneś dokładnie zrozumieć, czym różnią się suplementy od leków na receptę. W tym artykule pokażemy Ci te różnice i pomożemy świadomie podejść do tematu leczenia otyłości. Czy suplementy mogą faktycznie pomóc w walce z nadwagą? A może to tylko marketing wykorzystujący nasze pragnienie szybkich rezultatów?

Lek a suplement diety – różnica, która ma znaczenie

Warto zaznaczyć, że prawne rozróżnienie między lekiem a suplementem diety ma fundamentalne znaczenie dla każdego z nas. Produkt leczniczy zawiera substancje aktywne przeznaczone do zapobiegania chorobom lub ich leczenia, podczas gdy suplement to środek spożywczy służący uzupełnieniu normalnej diety w składniki odżywcze.

Procedura wprowadzania na rynek stanowi prawdopodobnie najważniejszą różnicę między tymi produktami. Każdy lek musi przejść rygorystyczny proces rejestracji, który weryfikuje jego jakość, skład, skuteczność i bezpieczeństwo. Producent zobowiązany jest do dostarczenia obszernej dokumentacji oraz wyników badań klinicznych.

Suplement diety? Wystarczy proste zgłoszenie do Głównego Inspektoratu Sanitarnego – bez żadnej konieczności udowadniania skuteczności. Dane z raportu NIK pokazują skalę tego problemu: w latach 2017-2020 zweryfikowano zaledwie 5% z 62 808 zgłoszonych suplementów.

Kwestia dawkowania również różni te produkty znacząco. Składniki aktywne w lekach mają działanie farmakologiczne i terapeutyczne, natomiast w suplementach dawki mają charakter żywieniowy. Granica ta bywa jednak płynna – możesz znaleźć lek z witaminą C w dawce 200 mg, ale również suplement z tą samą witaminą w dawce 500 mg.

Rozpoznanie produktu nie powinno sprawiać trudności. Na opakowaniu leku zawsze znajdziesz numer pozwolenia na wprowadzenie do obrotu, podczas gdy przy nazwie suplementu musi widnieć określenie "suplement diety". Co więcej, w reklamie suplementu nie można używać oświadczeń medycznych ani sugerować właściwości leczniczych.

Te różnice mają ogromne znaczenie praktyczne, szczególnie gdy rozważasz leczenie otyłości.

{{cta}}

Czy suplementy mogą wspierać leczenie otyłości?

Sektor suplementów odchudzających przeżywa prawdziwy rozkwit – roczny wzrost sięga około 8%, a wartość rynku w 2017 roku wynosiła już 3,5 mld złotych. Te liczby mogą robić wrażenie, jednak rzeczywistość naukowa jest mniej optymistyczna. Większość dostępnych suplementów na redukcję masy ciała nie wykazuje skuteczności w rzetelnie przeprowadzonych badaniach klinicznych.

Warto zaznaczyć, że metaanaliza aż 111 badań klinicznych przyniosła rozczarowujące wyniki. Efekty stosowania suplementów okazały się minimalne lub wręcz nieistotne. Chitosan pozwolił osiągnąć zaledwie 1,7 kg większy spadek masy ciała w porównaniu do placebo, a zielona herbata – jeszcze skromniejszy rezultat wynoszący 1,2 kg. Babka płesznik wypadła nieco lepiej ze średnim spadkiem 3,7 kg, jednak ten efekt znikał przy stosowaniu dłuższym niż 12 tygodni.

Może to być dla Ciebie rozczarowujące, szczególnie gdy widzisz wszędzie reklamy obiecujące spektakularne rezultaty. Jednak znajomość tych faktów może uchronić Cię przed niepotrzebnymi wydatkami i fałszywymi nadziejami.

Epidemia otyłości sprawia, że coraz więcej osób sięga po preparaty naturalne – probiotyki, spirulinę czy błonnik pokarmowy. Badania nad probiotykami rzeczywiście pokazały pewną redukcję masy ciała i spadek BMI. Skuteczność tych preparatów w redukcji wagi nie jest jednak jeszcze w pełni potwierdzona.

Najważniejsze, co musisz wiedzieć, to fakt, że żadne suplementy nie zastąpią fundamentów zdrowego stylu życia. W tej kwestii eksperci są zgodni – najskuteczniejszą metodą walki z otyłością pozostają zbilansowana dieta, regularna aktywność fizyczna i odpowiednia ilość snu. Suplementy mogą stanowić co najwyżej uzupełnienie procesu odchudzania, jednak nie przynoszą trwałych rezultatów jako samodzielne rozwiązanie.

Farmakoterapia otyłości – co naprawdę działa?

Tutaj zaczyna się prawdziwa medycyna. W przeciwieństwie do suplementów, które mogą co najwyżej wspierać nasze starania, farmakoterapia otyłości to leczenie oparte na lekach o udowodnionej skuteczności klinicznej. Zgodnie z wytycznymi Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości, leki na otyłość można stosować u pacjentów z BMI ≥30 kg/m² lub ≥27 kg/m² przy współistniejącej chorobie związanej z otyłością.

Obecnie w Unii Europejskiej mamy dostęp do pięciu zarejestrowanych leków na otyłość:

• Orlistat
• Preparat złożony naltreksonu z bupropionem
• Liraglutyd
• Semaglutyd
• Tirzepatyd 
• A w Polsce dodatkowo preparat złożony fenterminy i topiramatu

Największą skuteczność wykazują analogi GLP-1 oraz tirzepatyd – podwójny agonista receptorów GIP i GLP-1. Jakie są rzeczywiste rezultaty? Semaglutyd umożliwia redukcję masy ciała o około 15% w ciągu roku. Tirzepatyd idzie jeszcze dalej – pozwala osiągnąć spadek rzędu 21-22,5% masy wyjściowej. Dla porównania, liraglutyd prowadzi do utraty około 5-6 kg w ciągu 56 tygodni.

Dlaczego te leki są tak skuteczne? Ich działanie polega głównie na regulacji apetytu poprzez wpływ na ośrodek głodu i sytości w mózgu oraz spowolnienie opróżniania żołądka. To nie jest jednak koniec korzyści. Poza redukcją masy ciała farmakoterapia przynosi dodatkowe efekty zdrowotne: poprawia kontrolę glikemii, obniża ciśnienie tętnicze i korzystnie wpływa na profil lipidowy.

Pamiętaj jednak, że nawet najskuteczniejszy lek to nie magiczne rozwiązanie. Światowa Organizacja Zdrowia jednoznacznie podkreśla, że farmakoterapia powinna być częścią kompleksowego podejścia, obejmującego dietę, aktywność fizyczną i wsparcie psychologiczne. Leki tworzą fundament, na którym budujesz swoje zdrowe nawyki.

{{cta_1}}

Wnioski

Suplementy, mimo że łatwo dostępne i kusząco reklamowane, pozostają jedynie wsparciem dla zdrowej diety. Leki na receptę to z kolei narzędzia medyczne o udowodnionej skuteczności, które przeszły rygorystyczne testy bezpieczeństwa.

Zastanawiasz się teraz, co wybrać? Jeśli rzeczywiście zmagasz się z otyłością jako chorobą, suplementy prawdopodobnie nie przyniosą Ci oczekiwanych efektów. Analogi GLP-1 oraz tirzepatyd to obecnie najbardziej skuteczne opcje farmakologiczne - umożliwiają redukcję masy ciała nawet o ponad 20% w ciągu roku, dlatego do leczenia tej choroby warto podejść kompleksowo i skorzystać ze wsparcia zespołu lekarz + psychodietetyk.

Warto jednak pamiętać, że żaden lek czy suplement nie zrobi za Ciebie całej pracy. Długotrwały sukces w leczeniu otyłości wymaga holistycznego podejścia - połączenia odpowiedniej farmakoterapii ze zmianą stylu życia. Twoja decyzja o przyjmowaniu leków, powinna być świadoma i podjęta wspólnie z lekarzem, który oceni Twój stan zdrowia i zaproponuje najlepsze rozwiązanie. Pamiętaj, że leczenie otyłości to proces, który wymaga cierpliwości i profesjonalnego wsparcia medycznego. Nie jesteś w tym sam - z odpowiednią pomocą medyczną możesz odzyskać kontrolę nad swoim zdrowiem.

Czytaj też: Jakie suplementy mogą wspomóc proces odchudzania?